طعم زندگی در تهران ظاهرا شیرین است. اما این فقط ظاهر قضیه است. در واقع شهروندان تهرانی حسرت خیلی از چیزهای را می خورند که در شهرها و روستاهای کشور دغدغه مردم نیست، مثل هوای پاک، آرامش، طبیعت زیبا، اوقات فراغت، ترافیک و ...

چرا تهران به چنین وضعیتی دچار شده ؟

   در پاسخ کوتاه به این پرسش می توان گفت بین مشکلات یک شهر و افزایش جمعیت و گسترش وسعت آن رابطه معناداری وجود دارد، در نتیجه مدیریت یک کلانشهر بسیار سخت تر و پیچیده تر از یک شهر کم جمعیت است. البته فهم این منطق ساده در عمل خیلی دشورا است. چرا که عوامل مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی لاجرم تهران را به گسترش بیشتر سوق می دهد. با آنکه شورا و شهرداری به عنوان مدیریت شهری شناخته می شوند، اما سازمان مختلف مثل آب، برق، گاز، آموزش و پرورش، نیروی انتظامی، وزارتخانه ها، اوقاف، استانداری، فرمانداری و... در مدیریت شهر تهران دخیل و سهم بسزایی دارند. اما بدلیل نبود نظام مدیریت یکپارچه شهری، عملا تداخلات زیادی رخ می دهد و نتیجه آن می شود که اکنون شاهدش هستیم

  در اینجا برای نمونه به برخی از مسائل و مشکلات جاری که در جلسات نمایندگان مجلس و شورای شهر، برخی از مسئولان در مناطق 22 گانه شهر با حضور شورایاران و اهالی آن منطقه در دوره پنجم شورا تشکیل و احصا شد به شرح زیر (شماره ردیف ها به معنای اولویت نیست) اشاره می کنیم:

 

1-  ترافیک و مشکلات مربوط به خیابانها و معابر عمومی
2- آلودگی هوا و عوارض ناشی از آن
3- مشکلات مربوط به ناوگان حمل و نقل عمومی و سرگردانی مردم در ایستگاه‌های مترو و اتوبوس
4- تخریب منابع طبیعی و محیط زیست شهری اعم از تخریب باغات و فضای سبز، پسماند، فاضلاب، شن چاله ها، برداشت بی رویه از سفره های زیرزمینی آب و...
5- آسیب‌های اجتماعی (زنان خیابانی، کارتن‌خواب‌ها، کودکان کار، متکدیان و)
6- وجود حداقل 25هزار معتاد متجاهر
7- زلزله و احتمال فعال شدن گسل‌های طبیعی
8- آلودگی صوتی و وجود فرودگاه در مرکز شهر
9- صنایع آلاینده و صنوف مزاحم
10- وجود پادگان‌ها و مراکز نظامی آموزشی و اداری وابسته به آن
11- بافت‌های فرسوده و غیراستاندارد و حادثه‌خیز
12- کمبود سرانه آموزشی و وجود مدارس دوشیفته و کلاس‌های متراکم
13- فقدان طرح تفصیلی و جامع در بسیاری از مناطق شهری
14- وجود دکل‌های مخابراتی عریض و طویل و  خطرآفرین
15- کمبود مراکز بهداشت و درمان و عدم دسترسی آسان مردم به این مراکز
16- بحران جدی آب و کمبود منابع آبی و مصرف بی‌رویه آن و عدم اجرای طرح بازچرخانی آب
17- برج‌سازی‌های بی‌ضابطه و غیرمنطبق با ضوابط معماری و شهرسازی
18- مهاجرت‌های بی‌رویه به تهران و افزایش غیرقابل کنترل جمعیت
19- حاشیه‌نشینی و ساخت وسازهای غیرمجاز در اطراف تهران
20- وجود ده‌ها ساختمان فرسوده و ناامن همچون پلاسکو
21- منازل و ساختمان‌های حریم برخی رودخانه‌های بدون رعایت ضوابط
22- وجود ریل‌های را‌ه‌آهن در برخی مناطق جنوب تهران
23- خطرسیل و فرونشست زمین در برخی از نقاط شهر و استان تهران
24- بلاتکلیفی حریم شهر تهران با برخی روستاها و بخش‌ها و شهرهای اطراف آن

25- ضعف در جمع آوری آبهای سطحی و هدر رفت منابع آبی شهر

26- مشکلات شهرداری تهران در تملک املاک معارض در مسیر طرح ها و اصلاح هندسی معابر

27- تجمع مراکز سیاسی، تجاری، آموزشی، درمانی، خدماتی، تفریحی و.. که موجب جذب جمعیت مهاجر بطور ممتد در تهران شده در حالیکه امکانات موجود پاسخگوی این میزان از جمعیت نیست.

28- در هم تنیندگی و پیچیدگی مسائل و مشکلات در نبود مدیریت یکپارچه شهری

29- قانون گریزی و ضعف جدی در فرهنگ شهروندی

30- خاموشی فضای شهری و عدم نورپردازی مناسب برای زیبا سازی منظر شهر در شب
با این ترتیب می شود گفت حل مشکلات تهران نیازمند یک برنامه ریزی جامع و هدفمند است که طبق آن از تمام ظرفیت های مادی و معنوی شهر استفاده شود و مشکلات براساس اولویت و ضرورت دسته بندی گردد، تا بتوان آنها را حل کرد. تحقق این مهم هم به همکاری همه جانبه دولت و جلب مشارکت واقعی مردم بستگی دارد که متاسفانه در هر دو مورد با مشکل جدی مواجه هستیم. دولت در بودجه 1401از سهم شهرداری ها کاسته است و دیوان عدالت ادری هم نهاد اجتماعی شورایاری را به عنوان یک نمونه کارآمد منحل کرده است. / ابراهیم علی پور