رای الکترال چیست؟ / ابراهیم علی پور
انتخابات ریاست جمهوری آمریکا برگزار شد و میشود گفت بیش از ادوار گذشته مورد توجه جهانیان قرار گرفته است.
در این زمینه بحث رای الکترال ابهام برانگیز است، در اینجا نظر شما را به سوال و جواب زیر جلب می نمایم.
چرا چنین سیستم رایگیری پیچیدهای در آمریکا وجود دارد و رئیس جمهور با رای مستقیم مردم انتخاب نمی شود؟
یک دلیلش این است که حق رای در ابتدای تشکیل آمریکا موضوع چندان شناخته شده نبود و برخی قانونگذاران حس میکردند مردم بیسواد گزینه مناسبی برای انتخاب رییسجمهور نیستند.
یک دلیل دیگر هم به بردهداری مربوط میشد. هدف این بود که در ایالتهای موافق بردهداری، قدرت بیشتری به سفیدپوستان داده شود.
آیا سیستم کالج انتخاباتی برای امروز هم مناسب است؟
بر اساس سیستم کالج انتخاباتی، ایالات پرجمعیتتر مثل کالیفرنیا و تگزاس به نسبت ایالاتی که جمعیتشان کمتر است، تاثیر کمتری بر نتیجه انتخابات دارند.
از نظر برخی از مردم این روش چندان عادلانه نیست چون به ایالاتی که ساکنان کمتری دارند، قدرت انتخاباتی بیشتری میدهد.
در همه ایالات به جز دو مورد، نامزدی که بیشترین رای عمومی را کسب کند چه تنها یک رای بیشتر آورده باشد و چه هزار رای کل آرای ایالت در کالج انتخاباتی را هم به خود اختصاص خواهد داد. در ۲۰۱۶ ترامپ طبق همین روش توانست با وجود کسب میزان اندکی رای بیشتر در فلوریدا و ویسکانسین، آراء این دو ایالت در کالج انتخاباتی را از آن خود کند.
این اساسا یعنی بخش عمده نبرد بر سر به قدرت رسیدن در کاخ سفید در تعداد انگشت شماری از ایالات اتفاق میافتد که دو طرف در آنها شانس برنده شدن دارند. بنابراین نامزدها نیازی ندارند پول خود را برای مبارزه انتخاباتی در ایالاتی هدر دهند که یک حزب به طور قطع رای خواهد آورد.
در حال حاضر نزدیک به ۵۸ درصد از مردم میخواهند این روش متوقف شود. اما از سال ۲۰۱۶، نگرشهای حزبی به شکل قابل توجهی افزایش یافته و عده بیشتری از جمهوریخواهان گفتهاند از سیستم فعلی انتخابات دقیقا به همین شکلی که هست حمایت میکنند.
یکی از پیشنهاداتی که برای رفع ناهماهنگی میان آرای عمومی و آرای کالج انتخاباتی مطرح شده این است که به جای اختصاص همه آرای کالج انتخاباتی به نامزدی که در یک ایالت بیشترین رای را میآورد، این آراء به نسبت بین آنها تقسیم شود.
اما اعمال هرگونه تغییر در این سیستم انتخاباتی به رای موافق دو سوم نمایندگان کنگره و سه چهارم مجالس ایالتی نیاز دارد و چنین چیزی تقریبا غیرممکن است