انتخابات مجلس شورای اسلامی در سال 98 در فضای سرد رقابتی و مشارکت پایین مردم برگزار شد. می توان گفت اساسا افزایش مشارکت مردم در انتخابات شرط بنیادین تدوین و عملی ساختن توسعه درون زا در هر جامعه ای از جمله ایران است. لذا هرگونه کاهش میزان مشارکت مردم را باید جدی گرفت و علت های آن را شناسایی و بر طرف نمود.

  اکنون در آستانه سال 1400 و سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری و ششمین دوره انتخابات شورا های اسلامی شهر و روستا قرار داریم و همچنان فضای جامعه سرد و بی میل برای شرکت در یک انتخابات پرشور و حضور حداکثری است.

 آیا تنور انتخابات در چند ماه باقی مانده گرم خواهد شد؟

  یکی از دلایل کاهش مشارکت در انتخابات اخیر، شیوع بیماری کرونا بود که در حال حاضر هم مهار نشده و احتمالا موج تازه ای از آن هم در راه است که انتخابات 1400 را هم در نحوی رای گیری و هم تبلیغات تحت تاثیر قرار خواهد داد.

عامل دیگر، نارضایتی مردم از اوضاع بد اقتصادی و تورم لجام گسیخته در کشور بود که اتفاقا در سال 99 بدتر هم شده است و همچنان یک فاکتور تعیین کننده است.

عامل بعدی، غیر رقابتی بودن فضای سال 98 بود. در واقع جریان اصلاحات با حداقل توان و امکان در انتخابات مجلس حضور داشت و این خود به سردی بازار انتخابات دامن زد.

و در نهایت، شبکه های اجتماعی هم اشتیاقی از خود نشان ندادند و بر خلاف سال 96 که شاهد اوج فعالیت رسانه های اجتماعی بودیم، در 98 اینگونه نبود.

چه عواملی می تواند گرمابخش مشارکت مردم باشد؟

  با این ترتیب، لازم است در خصوص موارد یاد شده اقداماتی صورت پذیرد تا شاهد افزایش میزان مشارکت در انتخابات 1400 باشیم. در مورد کرونا دست مسئولان خیلی باز نیست و همه چیز تابع شرایط است و طبق شواهد و اعلام شورای نگهبان این انتخابات به صورت آنلاین برگزار می شود ولی ممکن است با تشدید وضعیت، برگزاری انتخابات به زمان دیگری موکول شود.

اما در خصوص سه مورد دیگر، می شود کارهای کرد که موجب دلگرمی مردم شود. در بخش اقتصادی با سیاست های کنترلی و حمایتی می شود قدری وضع را بهتر کرد. اما در مورد فراهم نمودن فضای رقابتی همه چیز به رویکرد شورای نگهبان بستگی دارد. حضور نمایندگان دو طیف سیاسی در این رقابت انتخاباتی خود بخود بر میزان مشارکت مردم موثر خواهد بود.

در این میان شبکه های اجتماعی و رسانه های جمعی فاکتور تعیین کننده ای هستند. به عبارتی با توجه به شرایط کرونایی هرگونه اقدام در فیلتر کردن شبکه های موجود اثر مستقیمی بر فضای انتخاباتی در بر خواهد داشت.

در خصوص تاثیر شگرف رسانه های جمعی بر رفتار سیاسی مخاطبان اتفاق نظر وجود دارد. رسانه های اجتماعی محل تضارب آرا، تریبون آزاد و شکل گیری حوزه عمومی و مشارکت مردم در ساختن آینده بهتر برای جامعه هستند.

  رسانه های اجتماعی محصولات تبلیغاتی کاندیداها را به بهترین شکل توزیع می کنند و هزینه انتخاباتی را کاهش می دهند. همچنین فراگیری و سهولت دسترسی به آنها موجب می شود مردم به شبکه های اجتماعی داخلی و خارجی اقبال بیشتری نشان دهند. امید است مسئولان و دست اندر کاران کشور در فرصت باقی مانده اقدامات درستی انجام دهد تا بار دیگر شاهد حضور پررنگ و پرشور مردم در انتخابات ریاست جمهوری و شوراها در بهار 1400 باشیم.